Studie Universiteit van Tilburg naar maatschappelijk gewenst betaalgedrag
Efficiënt en daardoor goedkoper betaalgedrag kan worden gestimuleerd door consumenten een helder menu aan betalingsmogelijkheden aan te bieden. Het menu moet zodanig samengesteld zijn dat een consument volledige keuzevrijheid heeft, maar voordeel heeft als hij efficiënt betaalt (bijv. PINt boven de dertig gulden) en een zeker nadeel als hij inefficiënt betaalt. Het verlagen van PIN-tarieven voor de detailhandel brengt maatschappelijk gewenst betaalgedrag dichterbij, zo blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Tilburg, uitgevoerd in opdracht van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel.
De studie geeft aan dat in Nederland in vergelijking met het buitenland nog steeds veel met contant geld wordt afgerekend. Ook wordt duidelijk dat meer elektronisch betalen een zekere impuls aan de groei van de economie kan geven. Contant geld lijkt gratis doordat de kosten daarvoor niet zichtbaar zijn. Consumenten worden zodoende bij het verrichten van betalingen op het verkeerde been gezet en dragen onbewust bij aan het onnodig hoog houden van de kosten van het betalingsverkeer. Dat is voor alle partijen (consumenten, banken, detailhandel) nadelig.
Er zijn maatschappelijke besparingen te realiseren door elektronisch betalen verder te stimuleren. Puur kijkend naar de kosten van de detailhandel ligt er een omslagpunt bij een transactiebedrag van 67 gulden. Daarboven is voor de detailhandel PINnen goedkoper, daaronder contant betalen. Maar worden de totale maatschappelijke kosten (dus ook de productie van munten en biljetten, geldtelmachines en flappentappen) in ogenschouw genomen dan is het boven de 29 gulden al voordeliger te PINnen.
Tussen het omslagpunt voor de detailhandel (67 gulden) en het maatschappelijk omslagpunt (29 gulden) ligt een gat. De kosten komen voor rekening van de detailhandel en komen via de prijzen terecht bij de consument. Het gat kan worden gedicht als de PIN-tarieven die banken aan de detailhandel doorberekenen worden verlaagd.
Uit eerder onderzoek van EIM (‘De kassa rinkelt niet voor niets. afrekenen kost ook geld! Editie 1999) blijkt dat de totale kosten van het betalingsverkeer tussen consumenten en detailhandel 0.9 % van de detailhandelsomzet bedragen. In het onderzochte jaar ging het om ƒ 1.175 miljoen. Daarvan kwam 753 miljoen voort uit contante betalingen (inclusief cheques) en 274 miljoen uit PIN-betalingen (inclusief Maestro).
Bestelwijze rapport
Het rapport “Via tarifering naar efficiënter betalingsverkeer; een economische onderbouwing van maatschappelijk gewenst betaalgedrag” is in opdracht van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel samengesteld door dr. Th. ten Raa en drs. V. Shestalova van de Universiteit van Tilburg. Het rapport is te bestellen onder nummer D 0101 via de infodesk van het HBD, 070-3385666, fax 070-3385711, bestel@hbd.nl. De kosten zijn 22,50 gulden, exclusief 6 % BTW en zes gulden verzendkosten. Het eerder uitgebrachte rapport ‘De kassa rinkelt niet voor niets. Afrekenen kost ook geld! Editie 1999’ waaraan wordt gerefereerd is te bestellen onder nummer D 0005 eveneens via de infodesk van het HBD. Dit bedrag kost 37,50 gulden exclusief 6 % BTW en zes gulden verzendkosten.